bodemweerbaarheid

Down to earth: Bodemweerbaarheid

Wat is de overeenkomst tussen een lekkere pizza en een gezonde plant?
Een goede bodem! Zonder dat ben je als plantenziektekundige nergens. Een plant die groeit op een goede bodem heeft minder last van aanwezige ziekteverwekkers dan eenzelfde plant die groeit op een minder goede bodem. Dit noem je bodemweerbaarheid.

Wat is een goede bodem?

Dat is grond met genoeg organische stof, genoeg meststoffen, een geschikte structuur en, last but not least, een evenwichtig bodemleven. In een handjevol grond (zoals op het plaatje) leven zo’n 10.000 verschillende soorten bacteriën. In totaal wel 10 tot 50 miljard, afhankelijk van de grondsoort. En ook nog eens 100 tot 5000 meter schimmeldraad.
Verder leven er ondergronds wormen, slakken, allerlei insecten en aaltjes.

De gezondheid van een plant wordt mede bepaald door de bodem. Foto: Vladimir Gavrilov. Copyright: 123RF

Evenwicht

Onder al dat bodemleven bevinden zich organismen die planten ziek maken. Maar er komen ook antagonisten voor. Dit zijn organismen die de ziekteverwekkers juist tegenwerken en de plant beschermen. Voor een goede bodemweerbaarheid is het belangrijk dat er een balans is tussen ziekteverwekkers en antagonisten.

De slechteriken bestrijden

Grondontsmetting is een manier om ziekteverwekkers in de bodem tegen te gaan. Dit kan met chemische bestrijdingsmiddelen of door stomen. Maar deze methoden doden meestal al het bodemleven. Bij biologische grondontsmetting wordt organisch materiaal, bijvoorbeeld gras, in de grond onder gewerkt. Door de grond luchtdicht af te dekken met plastic starten er allerlei afbraakprocessen. Hierbij komen stoffen vrij die giftig zijn voor aaltjes en schimmels. Een deel van het bodemleven blijft gewoon intact.

De goeden helpen

Een voorbeeld van een antagonist zijn de Lysobacter-bacteriën. Deze bodembacteriën werken als een soort bodyguards (pdf) die de plantenwortels beschermen tegen de bodemschimmel Rhizoctonia solani. Om de omstandigheden voor Lysobacter zo prettig mogelijk te maken kan de grond verrijkt worden met chitine. Dit schimmeleiwit dient als extra voer voor de Lysobacters die daardoor nog actiever de ziekteverwekkers te lijf gaan.

Wil je meer weten over micro-organismen die planten beschermen? Neem dan een kijkje op Yakult voor planten.

Meer

Wil je meer weten over bodemweerbaarheid?  Neem dan een kijkje op de website Bodemgezondheid.
Wil je zelf aan de slag om metingen te doen aan de bodem? Doe dan mee aan het Globe programma.
Of kom te weten hoe je de oogst kunt redden met kippenveren….