Al enige maanden is er een broccoli-oorlog aan de gang. Hierbij slaan de verschillende kampen elkaar niet met stronken broccoli om de oren. Nee, twistpunt is de vraag of je patent mag hebben op broccoliplanten en zaden die veredeld zijn (in dit geval een verhoogd gehalte van een stofje tegen kanker). Het gaat trouwens niet alleen om broccoli. Er is ook strijd om het patent op een gerimpelde tomaat. Eigenlijk gaat het om de vraag of je een van nature voorkomende plant na veredeling mag patenteren. Het Europees Octrooibureau heeft nu bepaald dat de patenten op de broccoli en de tomaat opgeheven zijn.
Bij plantenveredeling worden bestaande rassen gekruist met elkaar. Dit is een natuurlijk proces. Denk maar aan de kruisingsproeven met erwten door Mendel. Plantenveredelaars kruisen bijvoorbeeld aardappelplant A (kleine knollen, maar resistent tegen ziekten) met aardappelplant B (grote, smakelijke knollen maar vatbaar voor ziekten). Dit levert een reeks aan nakomelingen op met allemaal verschillende eigenschappen. Natuurlijk zijn ze op zoek naar een nakomeling met grote, smakelijke knollen die resistent is tegen ziekten.

>> Meer over de broccoli- en tomatenoorlog op NOS Nieuws en op Hoe?Zo! Radio

De oogst en verwerking van suikerbieten, ook wel de bietencampagne genoemd, is nog steeds in volle gang. Ongeveer 40% van de verbouwde suikerbieten moet nog gerooid worden. Veel mensen zullen zeggen: “Nou en? Dat kan me geen biet schelen.” Maar zonder suikerbieten valt er een stuk minder te snoepen. En nu Sinterklaas weer in Nederland is gearriveerd is het belang van goede gezonde suikerbieten met een hoog suikergehalte hoogst actueel.

De gezondheid van een biet kan door verschillende schimmels, aaltjes, insecten en virussen bedreigd worden. In totaal zijn er zo’n 16 ziekten bekend van het gewas suikerbiet. Sommige ziekten lijken erg op elkaar. Zo bestaan er twee verschillende virussen die vergelingsziekte veroorzaken. Hierbij verkleuren de bladeren geel tot oranje. Niet te verwarren met bladverkleuring veroorzaakt door mijten. Klik hier om foto’s te bekijken en meer te lezen hierover.

Maar de vreemdste bietenziekte is toch wel bietenrhizomanie, veroorzaakt door het virus BNYVV. Dit is een afkorting voor beet necrotic yellow vein virus, oftewel bietennecrosegeelnerfvirus. Het virus wordt overgebracht door een schimmel. Op de biet veroorzaakt het virus een spectaculair symptoom: de normaal kale biet laat een complete baard van wortelharen groeien (zie foto).
En zo komen we weer terug bij Sinterklaas. Want zeg nou zelf: aan wie denk jij als je een suikerbiet met een baard ziet?

Al wekenlang zijn er nieuwsberichten over de tegenvallende aardappeloogsten. De verwachting is dat de prijs voor een frietje de komende tijd 5 tot 15 % zal stijgen. Toch is de oogst niet bij iedereen slecht. In Engeland is het een tuinier gelukt om een aardappel van 3,7 kilogram te telen. Daar kun je nog eens friet van maken!
Maar waardoor groeien de aardappels wereldwijd minder hard? De oorzaak is vaak het weer. Maar in sommige delen van de V.S. speelt nog wat anders mee. Daar is een bladvlo de boosdoener. Deze ‘psyllid’ is letterlijk komen aanwaaien vanuit Mexico en voedt zich met het sap van de aardappelplant. Het schijnt dat de jonge psyllids een soort gif in de plant brengen tijdens het voeden. Het gevolg is een plant met geelverkleurde, misvormde bladeren en vele kleine knolletjes.
Bovendien blijkt de luis ook nog een ziekteverwekker te kunnen overbrengen. Deze nieuw ontdekte bacteriesoort veroorzaakt de zogenaamde ‘zebra chip disease’. Na verhitting van een aangetaste knol ontstaan zwarte strepen. De aardappels zijn hierdoor onverkoopbaar. Gek eigenlijk, want je kunt er hele grappige zebrachips van maken (zie foto).

]]> https://www.plantenziektekunde.nl/nieuws-uit-2010/wat-eten-we-vandaag/ Wed, 13 Oct 2010 12:24:52 +0000 http://www.bit64.nl/pzk/?p=1373 Voor de meeste mensen in Nederland is dit een meerkeuzevraag. Maar in andere delen van de wereld vaak een open vraag. Tijdens wereldvoedseldag (zondag 16 oktober) is er aandacht voor het wereldvoedselprobleem. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat iedereen voldoende te eten krijgt? Zoals je hierboven kunt lezen gaat 40% van de opbrengst van alle gewassen wereldwijd verloren door plantenziekten en plagen. Goede gewasbescherming kan dus al een hoop schelen. Maar bij de verdeling en beschikbaarheid van voedsel spelen ook zaken als politiek, klimaatverandering en welvaart een rol. Dit jaar is er op wereldvoedseldag speciaal aandacht voor het thema verspilling. Jaarlijks wordt er gemiddeld 50 kg voedsel per persoon weggegooid.

Verspil jij niet zoveel? Test het zelf in de weggooitest!

En lees hier wat je kunt doen om verspilling te voorkomen.

]]> https://www.plantenziektekunde.nl/nieuws-uit-2010/vreemde-snuiters/ Tue, 21 Sep 2010 12:25:50 +0000 http://www.bit64.nl/pzk/?p=1375

De snuitkever (Otiorhynchus) rukt op in ons land. Zowel inheemse als uitheemse soorten snuitkevers veroorzaken steeds vaker schade aan planten. Vooral groenblijvende planten en struiken in tuinen en plantsoenen zijn doelwit. De uitheemse soorten komen vermoedelijk mee bij de import van plantmateriaal uit andere Europese landen. Binnen de EU is namelijk vrij handelsverkeer.
Lees meer over de snuitkevers of bekijk een fragment van het NOS journaal

Er zijn een heleboel uitheemse dieren, planten en micro-organismen die onze natuur, landbouw en eigen gezondheid kunnen aantasten. Denk maar aan de plant ambrosia of de Oost-Aziatische boktor. Vorige week is berekend dat uitheemse organismen voor zeker 12 miljard euro aan schade veroorzaken in Europa. Nieuwe schadelijke soorten wil de EU dan ook graag buiten de deur houden. Deze organismen krijgen daarom een quarantaine-status (Q). Bij handel naar en van de EU wordt streng gecontroleerd op Q-organismen. Speel de nieuwste internetquiz Fytoquest en ontdek wat er komt kijken bij de bestrijding van plantenziekten.

Op de site ambrosiavrij.nu staat een fragment uit de radioshow van Ruud de Wild op Q-music, waarin letterlijk de noodklok wordt geluid.

Klik hier als je wilt weten hoe je Ambrosia kunt herkennen.

---

Als je een Ambrosia vindt, geef de vondst dan door aan de Natuurkalender. Trek de plant uit (met handschoenen aan of andere bescherming!!) en gooi hem in de vuilnisbak. Dus niet in de GFTbak, want dan kan het zaad zich juist verspreiden.

Een inwoner van Krimpen aan den IJssel heeft vorige maand een foto gemaakt van een insect in zijn daktuin. Via het museum Naturalis kwam de foto bij de nieuwe Voedsel en Waren Autoriteit (nVWA) terecht. Het bleek om de Oost-Aziatische boktor te gaan, die grote schade kan aanrichten in loofbomen en struiken. Bij inspectie van de daktuin vond de nVWA een esdoorn met daarin een uitvlieggat van de boktor. Onderzoek naar andere esdoorns, afkomstig uit dezelfde partij, leidde tot de ontdekking van een uitvlieggat in een tuin in Maasland. Beide bomen zijn verwijderd.
Tuinen, kwekerijen en tuincentra in de omgeving van de vindplaatsen worden nu grondig geïnspecteerd. Gelukkig ging het in beide gevallen slechts om één uitvlieggat. Dat betekent dat de boktorren zich waarschijnlijk niet hebben voortgeplant. Rigoreuze maatregelen, zoals in Boskoop begin dit jaar, waarbij hele tuinen gerooid werden, zijn vooralsnog niet nodig.
Ook in Engeland zijn de afgelopen maand vondsten gedaan van de Oost-Aziatische boktor.

Bekijk de informatie over de Oost-Aziatische boktor op deze site.

De plantenziektekundige Bart Thomma heeft samen met andere onderzoekers een geheim wapen ontdekt dat schimmels gebruiken bij het infecteren van een plant. Het gaat om Ecp6. Dit eiwit wordt door veel schimmels gemaakt en uitgescheiden en bindt aan enkele specifieke moleculen van de schimmel zelf. Normaal gesproken herkent een plant deze specifieke schimmelmoleculen, waarna de plant een afweerreactie begint. Maar door de binding van Ecp6 aan de schimmelmoleculen worden deze niet meer herkend en kan de schimmel ongestoord de plant binnendringen en ziek maken.

Het onderzoek naar de werking van Ecp6 is uitgevoerd bij een plantenschimmel, Cladosporium fulvum, die de bladvlekkenziekte bij tomaat veroorzaakt (zie foto). Waarschijnlijk gebruiken ook schimmels van mens en dier dit geheime wapen, want deze ziekteverwekkers bezitten het eiwit Ecp6 ook.

Meer informatie in het nieuwsbericht>>

Iedereen gaat op zijn eigen manier om met de tropische temperaturen deze zomer. De eikenprocessierups heeft er ook een oplossing voor: ze gaat letterlijk ondergronds. Rupsendeskundigen hebben ontdekt dat de eikenprocessierupsen binnen één dag de boom kunnen verlaten om zich ondergronds te nestelen. Pas geleden zijn er voor het eerst grondnesten van de eikenprocessierups gevonden in Nederland.
Sommige nesten zitten half onder en half boven de grond, maar het komt ook voor dat een nest helemaal in de bodem zit. Voordeel is dan dat de brandharen zich niet zo gemakkelijk kunnen verspreiden en daardoor minder overlast geven. Nadeel is dat je de nesten niet ziet en dus bij het maaien of bij graafwerk onverwacht op een nest kan stuiten. Bovendien zijn de ondergrondse nesten veel lastiger te bestrijden dan de boomnesten.

Meer over de ontdekking van de grondnesten >>
Meer over de eikenprocessierups op deze website>>