Wil je er even relaxed tussenuit in de kerstvakantie? Ga dan een dagje naar Den Haag en bezoek de tentoonstelling Plantastic. Deze internationale expositie heeft Mechelen en Liverpool al aangedaan en is nu neergestreken in het Museon in Den Haag.Ontdek door interactieve spellen en activiteiten dat planten onmisbaar zijn als voedsel, als energiebron, als luchtververser en als versiering. Wil je alvast een voorproefje, speel dan het spel Look Out! Met Kerstmis zijn planten natuurlijk onmisbaar. Denk maar aan alle versierde kerstbomen in huizen en tuinen. En zonder de cacaoboom zouden er geen chocoladekransjes zijn. Maar ook wierook, door één van de drie koningen meegenomen naar het stalletje, is een plantaardig product. Het wordt gewonnen uit de hars van wierookbomen in Afrika. Door bosbranden, houtkap en schadelijke, vraatzuchtige langhoornkevers is er een grote achteruitgang van wierookbossen. Lees meer>>

Misschien heb jij ook wel eens een practicum gevolgd van de Reizende DNA-labs. Studenten komen dan op school en nemen apparatuur en spullen mee om zelf in de klas genetisch onderzoek te doen. Het centrum dat dit organiseert heeft nu een prijs gewonnen van 1 miljoen euro.
De Reizende DNA-labs hebben keuze uit verschillende onderwerpen, van DNA uit kankercellen tot forensisch DNA-onderzoek. Er is natuurlijk ook een plantenziektekundig practicum. Hierbij ga je uitzoeken welke plantjes een resistentiegen tegen ziekmakende aaltjes hebben.
Klik hier voor meer informatie.

De laatste tijd worden er steeds meer vreemde types gesignaleerd in suikerbietenvelden. Het gaat hier om een nieuwe variant van het bietenvergelingsvirus. Dit is een plantenvirus dat suikerbieten infecteert en de ziekte rhizomanie veroorzaakt. Een zieke biet krijgt last van baardgroei: op de biet ontstaan een heleboel dunne haarworteltjes waardoor het net lijkt of de biet een baard heeft. Bovendien neemt het suikergehalte in de biet af en bovengronds kleuren de bladeren geel. Zo’n zieke bietenplant wordt een blinker genoemd.Er bestaan verschillende typen van het rhizomanievirus. In Nederland komen type A en B voor, maar de laatste jaren duikt er steeds vaker een variant van het type A virus op. Deze nieuwe variant kan planten die normaal resistent zijn tegen de ziekte toch besmetten. Oppassen dus voor vreemde types met veel bling bling!

Hoe weet je nu met wat voor type je te maken hebt? Bekijk dit filmpje en je weet het.

Ergens rond 31 oktober is de 7 miljardste aardbewoner geboren. In een groot deel van de wereld staan dan niet meteen de beschuiten met muisjes klaar. Integendeel, het is soms maar de vraag of er zowiezo iets te eten is.

Kennis van planten is nuttig om meer voedsel te produceren, bijvoorbeeld door het telen van planten die goed tegen droogte of tegen plantenziekten kunnen. Maar daarnaast moet de verdeling van het voedsel ook eerlijk zijn, waarbij politiek en economie een grote rol spelen.

Toch moet het mogelijk zijn om 7 miljard mensen te voeden. “Het kán, maar of het lukt is iets anders”, zegt Prem Bindraban. Luister naar een fragment van BNR Nieuwsradio, waarin deze onderzoeker van Wageningen University zijn visie geeft op het wereldvoedselprobleem.

Eetbare paddenstoelen plukken is de laatste tijd populair in ons land. Maar zelf een maaltje bij elkaar scharrelen is natuurlijk niet zonder risico. Je moet goed weten welke zwammen eetbaar zijn en welke giftig. Bovendien valt het plukken van grote hoeveelheden paddenstoelen onder de Stroperijwet en is dus verboden.

Paddenstoelen zijn schimmels. Het grootste deel van de schimmeldraden (het mycelium) groeit ondergronds. De bovengrondse paddenstoelen verspreiden de sporen. Kan het voor de paddenstoelenstand dan kwaad om ze te plukken? Luister naar een expert die serieus zwamt over zwammen in dit fragment van Hoezo radio.

Wil je nog veel meer over paddenstoelen te weten komen? Bekijk dan eens de nieuwe website: Alles over paddenstoelen.

Het zou niet misstaan in een horrorfilm: een virus dat je infecteert en je zo manipuleert dat je naar de top van een boom klimt, waarna je lichaamsinhoud langzaam naar beneden druppelt en zo nieuwe slachtoffers besmet. Helaas is dit voor sommige rupsen geen fictie, maar de harde werkelijkheid.
De veroorzaker van dit zombiegedrag is een baculovirus. Recent is ontdekt welk virusgen de rupsen er toe aanzet naar de boomtop te kruipen. Het blijkt dat dit “zombiegen” het vervellingshormoon van de rups uitschakelt, waarna de rups eerder geneigd is naar boven te klimmen.

Baculovirussen komen van nature overal voor en parasiteren vooral op larven van vlinders en motten. In de tuinbouw worden baculovirussen al sinds tientallen jaren ingezet als biologische bestrijder. Het spuiten van baculovirus preparaten in appelboomgaarden houdt de rupsen van de Floridamot onder controle. Ter geruststelling: baculovirussen kunnen planten en zoogdieren niet infecteren.

Lees meer over zombierupsen en baculovirussen.

Het is de laatste tijd op veel voetbalvelden uitkijken geblazen. Niet voor de tegenstander maar voor losliggende graszoden, die een lelijke struikelpartij of blessure kunnen opleveren. Oorzaak zijn engerlingen, de larven van onder andere de meikever. De witte, rupsachtige verschijningen leven ondergronds waar ze zich voeden met plantenwortels en zo de mooie groene grasmat ondermijnen. De engerlingen vormen een lekker hapje voor kraaien en andere vogels die tijdens hun zoektocht het veld nog meer beschadigen. Sommige clubs hebben de eerste wedstrijden van dit seizoen al uitgesteld (zie ook dit filmpje).

De engerlingen zijn behoorlijk lastig aan te pakken. Biologische bestrijding door middel van aaltjes kan helpen om de grasmat te herstellen. Aaltjes, ook wel nematoden genoemd, zijn microscopisch kleine wormpjes. Ze dringen de engerlingen binnen en infecteren hen met een dodelijke bacterie. Vervolgens voeden en vermeerderen de aaltjes zich in de dode engerling: 1-0 voor het aaltjesteam.

Ook tegen andere insectensoorten worden soms aaltjes ingezet, bijvoorbeeld tegen de eikenprocessierups. Wil je zelf eens een experiment uitvoeren met parasitaire aaltjes? Bekijk dan het profielwerkstuk De Slug Invaders over biologische gewasbescherming.

]]> https://www.plantenziektekunde.nl/nieuws-uit-2011/plantenhormonen-en-rupsenspeeksel/ Tue, 23 Aug 2011 13:34:43 +0000 http://www.bit64.nl/pzk/?p=1425

Ook planten kunnen soms last hebben van hun hormonen. En sommige rupsen maken daar graag gebruik van. Hormonen in planten spelen een belangrijke rol bij de verdediging van de plant tegen aanvallers van buitenaf, zoals schimmels, bacteriën en insecten. Om dit allemaal te coördineren maakt de plant gebruik van hormonen.Sommige rupsen proberen de plant om de tuin te leiden met een stofje dat in hun speeksel zit en dat de afweer in de war schopt. Pas geleden is ontdekt dat de plant hier niet intrapt en er iets op gevonden heeft. Lees meer>>

Bloemetjes, bijtjes en waarschuwingen voor soa’s (seksueel overdraagbare aandoeningen). Je hebt er in de biologieles vast ook wel eens voorlichting over gehad. Maar hoe zit dat eigenlijk bij planten? Zijn er ook seksueel overdraagbare plantenziekten? Ja dus.
Eigenlijk niet zo vreemd want als er iets met bloemetjes en bijtjes te maken heeft dan is het wel plantenseks. Insecten die planten bestuiven gaan van bloem tot bloem. Op die manier kunnen ze ook plantenziekten verspreiden, zoals bacterievuur. Bacterievuur wordt veroorzaakt door de bacterie Erwinia amylovora en is erg besmettelijk en schadelijk. Bijen kunnen de bacterie overbrengen bij het bestuiven van meidoorns en appel- en perenbomen.

Planten-soa
Sommige planten doen het zonder insecten, namelijk door windbestuiving. Ook dan is het oppassen geblazen dat ze niets oplopen omdat sommige ziekteverwekkers in het stuifmeel voorkomen. Bijvoorbeeld het gerstestreepmozaïekvirus dat via het stuifmeel van een zieke plant overgebracht wordt naar de stamper van een bloem van een gezonde plant. Na bevruchting raakt de ontvangende plant geïnfecteerd. Dit is dus een echte planten-soa.

Leven op een diepte van meer dan 3 kilometer onder de grond, bij temperaturen tot 41 graden C. Tot nu toe werd altijd aangenomen dat in deze extreem donkere en hete omgeving alleen bepaalde bacteriën konden overleven. Maar nu blijkt dat er ook meercellig leven mogelijk is diep onder het aardoppervlak: in een mijn in Zuid-Afrika zijn nematoden ontdekt.

Een nematode, ook wel aaltje genoemd, is een piepklein wormpje. Er bestaan vele verschillende soorten, waarbij elke soort zijn eigen menu heeft, dat kan variëren van planten of schimmels tot andere aaltjes of zelfs als dierparasiet. De nieuw ontdekte onderaardse nematode voedt zich met ondergrondse bacteriën en heeft de naam Halicephalobus mephisto gekregen. ‘Mephisto’ is vernoemd naar de gelijknamige demoon die van duisternis houdt.
Volgens de onderzoekers betekent deze vondst dat meercellig leven op andere planeten ook niet uitgesloten kan worden. Lees meer>>