Maretak (Viscum album) heeft een sprookjesachtig en romantisch imago. Denk maar aan de Engelse traditie van ‘kussen onder de mistletoe’ en aan de verhalen van Asterix, waarin de druïde in de grote eik maretak snijdt voor toverdrank. Maar eigenlijk is maretak een ordinaire parasiet die groeit op het hout van een andere plant, meestal een loofboom. Hieraan onttrekt hij water.
Strikt genomen is het een halfparasiet. De groenblijvende plant kan namelijk wel zelf door fotosynthese CO2 omzetten in suikers. In de winter zijn maretakken gemakkelijk te spotten tussen de kale takken van loofbomen.

Schaapjes en kerstbomen. Allebei roepen ze de sfeer op van een vredig kerstfeest. Maar schapen en kerstbomen hebben niet alleen in de weken rond Kerstmis met elkaar te maken. Bij steeds meer Nederlandse kerstboomtelers lopen er het hele jaar schapen rond tussen de sparren (Picea spp.). De dieren worden ingezet als onkruidbestrijders. Ze houden het gras kort en zorgen ervoor dat braamstruiken of ander onkruid de boompjes niet overwoekeren. Het scheelt de teler per jaar 4 tot 5 bespuitingen met onkruidbestrijdingsmiddelen. Er is één ding waar je wel goed op moet letten wanneer je schapen als onkruidbestrijder wil inzetten: kies voor Shropshires, een speciaal Engels schapenras dat niet van de naaldbomen eet!

Een bodem met veel zout betekent voor planten ….STRESS! Een teveel aan zout heeft eigenlijk hetzelfde effect als een tekort aan water. De bladeren van planten die op een zoute bodem groeien blijven dus klein om verdamping zoveel mogelijk tegen te gaan. De gestresste plant stopt zijn energie vooral in het produceren van langere wortels om toch vooral maar genoeg water te kunnen opnemen.

Sommige plantensoorten zijn wel bestand tegen zout of hebben er zelfs een voorkeur voor (halofyten). Hoogleraar plantencelbiologie Christa Testerink onderzoekt op moleculair niveau hoe die planten dat voor elkaar krijgen.

Overigens is een suikerzoete bodem ook niet echt geschikt voor een plant.

En dat is maar goed ook. Want de banaan kan wel wat hulp gebruiken. Twee gevreesde schimmelziekten, Black Sigatoka en de Panamaziekte, bedreigen de bananenteelt wereldwijd. Wetenschappers storten zich op onderzoek naar oplossingen. En gelukkig scoren ze regelmatig een succesje in de strijd tegen de plantenziekten. Dit keer is het hen zelfs gelukt om met behulp van een resistentie-gen uit een wilde bananensoort de ‘gewone’ banaan ongevoelig te maken voor de Panamaziekte.

Resistentie
De gentech bananenplanten van de onderzoekers werden niet of nauwelijks ziek wanneer ze op een bananenplantage groeiden op grond, die besmet was met Fusarium oxysporum f.sp. cubense. Dit is de bodemschimmel die de Panamaziekte veroorzaakt. Bij de controle planten zonder actief resistentiegen die op dezelfde besmette plantage groeiden, kon Fusarium wel de wortels binnendringen en de houtvaten verstoppen. Deze bananenplanten verdroogden. Toch betekent dit succesje niet dat de banaan nu gered is.
Meer>>

Wie had dat nou gedacht. Volgens een Zweeds onderzoek kunnen mensen ook sexferomonen van de fruitvlieg (Drosophila melanogaster) waarnemen. Het zou verklaren waarom wijn een vieze smaak krijgt als er een vliegje in het glas gekomen is. Wijnexperts konden in ieder geval tijdens een blindtest verschil proeven tussen een gewoon glas wijn en een glas wijn waar een fruitvliegje in had gesparteld. Maar alleen als het een vrouwelijke fruitvlieg was! Die scheidt namelijk feromonen af om fruitvliegmannetjes te lokken. De geur schijnt zo hardnekkig te zijn dat het zelfs na de afwas nog in het glas blijft hangen.

Fruitvliegjes komen meestal af op de geur van rijp en/of rottend fruit (- dus ook op wijn). Sommige fruitvliegsoorten, zoals Drosophila suzukii, hebben een voorkeur voor zacht fruit dat nog aan de boom of struik hangt. Ze veroorzaken dan ook veel schade in kersenboomgaarden en in de frambozen- en aardbeienteelt omdat ze hun eitjes al voor de oogst in het fruit leggen.

Zelf ook aan de slag met insectenferomonen? Bekijk het profielwerkstuk Daar zit een luchtje aan…

Black Sigatoka. Een nogal onheilspellende naam. En terecht. Want als deze ziekte toeslaat ben je de pisang. Lettterlijk.
Wereldwijd worden bananenplantages geteisterd door deze schimmelziekte. Met gewasbeschermingsmiddelen wordt geprobeerd de schade te beperken, maar dat is steeds lastiger omdat de schimmel die de ziekte veroorzaakt (Pseudocerospora fijiensis), steeds ongevoeliger wordt voor chemische middelen. Pas geleden is ontdekt dat de oorzaak daarvoor ligt op twee plaatsen in een gen van de schimmel. Volgens de onderzoekers is het dan ook geen optie om nog meer middelen te spuiten, maar moet de oplossing gezocht worden in het ontwikkelen van resistente bananenrassen.

Er is trouwens nog een andere plantenziekte die de bananenoogst bedreigt: de Panama Disease. En dat terwijl bananen in de tropen een belangrijke voedingsbron zijn voor veel mensen. Meer >>

Hop (Humulus lupulus) is een tweehuizige klimplant, die razendsnel groeit. Oogsten kan echter pas na 1,5 tot 3 jaar. De planten worden langs houten staken of draden geteeld. Door enkele mislukte oogsten (als gevolg van slecht weer) is er op dit moment een tekort aan sommige hopsoorten. En naar verwachting blijft dat voorlopig ook zo. Vooral bij speciaalbieren kan de hopschaarste leiden tot een hogere bierprijs. Sommige brouwers zijn daarom al aan het experimenteren met chichorei en dennetoppen in plaats van hop.

Voor planten is hun interne klok heel belangrijk. Niet alleen bepaalt het dag/nachtritme de groei en ontwikkeling van een plant. De klok regelt ook de afweer tegen insecten en ziekten. Een voorbeeldje:  Als het avond wordt, dan zet het plantje zandraket zijn resistentiegenen tegen de schimmel meeldauw aan. Wanneer ’s morgens de sporen van deze schadelijke schimmel vrijkomen, heeft de plant zijn vooraadje speciale afweereiwitten klaarliggen.

Ander voorbeeld: Planten die tijdens een onderzoek normale belichting kregen, waren beter bestand tegen rupsenvraat dan planten met een omgekeerd dag/nachtritme. De oorzaak is dat planten overdag – de periode waarin de meeste rupsen actief zijn – meer jasmonzuur aanmaken dan ‘s nachts. Jasmonzuur is een plantenhormoon dat weer zorgt voor de aanmaak van gifstoffen tegen rupsen.