Een recenter voorbeeld van het bewust besmetten van gezonde planten, vind je tegenwoordig in de teelt van kerststerren (Euphorbia pulcherrima). Deze planten – populair rond Kerstmis – zijn geïnfecteerd met een fytoplasma. Fytoplasma’s zijn plantenparasieten die behoren tot het bacterierijk, maar een stuk kleiner zijn dan de meeste bacteriën en geen celwand hebben. Ze leven in het floeem van de plant en verstoren de plantengroei. Ze kunnen allerlei fysiologische afwijkingen veroorzaken, zoals groene bloemen, bladverkleuring, dwerggroei of extreme vertakkingen (heksenbezemgroei).
Dit laatste wordt gebruikt bij de teelt van kerststerren: het levert vollere planten op met meer bloemen.

Bos ‘vergrijst’
En dit enorme organisme dreigt nu te verdwijnen. Het wordt opgegeten door muildierherten. De dieren eten alle jonge boompjes op waardoor er alleen nog oude bomen overblijven. Uit onderzoek blijkt dat het enorme, duizenden jaren oude bos de afgelopen 35 jaar niet meer gegroeid is en in rap tempo ‘vergrijst’. Als er niets gebeurt en het bos niet meer kan verjongen dan zal het bezwijken.

Geen eenvoudige oplossing
Volgens de onderzoekers is de oplossing ingewikkeld. Zij stellen dat er door toedoen van de mens in een halve eeuw tijd veel minder predatoren, zoals wolven, meer zijn, waardoor de herten in het bos nu ongestoord hun gang kunnen gaan.
Meer >>

In een plant komen constant allerlei genen tot expressie. Hoe kom je er nu achter welk gen op welk moment aangeschakeld wordt? Dat kan door al het mRNA te screenen. Vervolgens Koppel je de data van elk gen aan een toon. Op die manier kun je ‘horen’ welke genen in een plant actief worden. Bij jonge planten klinkt dit anders dan bij oudere planten. En bij een plant die aangevreten wordt door bijvoorbeeld een rups worden verdedigingsgenen actief, die ook weer aan andere tonen gekoppeld zijn. Zo klinkt iedere plant steeds anders.

Samen met een kunstenaar heeft plantenonderzoeker Sander van der Krol op deze manier een plantenorkest gebouwd: ‘Muziek is een prachtige manier om over te brengen wat er allemaal gebeurt in de plant. Je krijgt zo veel meer gevoel bij onderzoeksresultaten.’ Het orkest is de hele maand oktober te bezoeken in het Forumgebouw in Wageningen.
Meer info >>

Vaak vinden mensen bodembeestjes eng, maar deze kleine diertjes zijn wel belangrijk. Onmisbaar zelfs. Zij zorgen ervoor dat de herfstbladeren straks weer voedsel worden voor de planten en dat de bodem gezond blijft. Dus denk in de week voor dierendag (27 september – 4 oktober) niet alleen aan je hond, parkiet of cavia, maar ook aan de ‘onbekende tuindieren’.

Behalve de zichtbare bodembewoners, leven er ondergronds ook nog eens miljarden bacteriën en schimmels. Samen zorgen ze voor een gezonde, weerbare bodem. Dit betekent dat planten die op een dergelijke bodem groeien, minder snel aangetast worden door plantenziekten. Ze worden als het ware beschermd door het bodemleven rondom hun wortels. Meer hierover in Down to earth >>

Meer over de bodemdierendagen >>

Meestal liggen er bij de supermarkt alleen maar keurige, rechte komkommers en heeft het fruit een bepaalde minimale omvang. Wanneer een komkommer krom is of een pruim iets te klein, dan voldoen ze niet aan de strenge eisen en kunnen ze een plekje in het schap wel vergeten. Hartstikke zonde, want er is niets mis met deze ‘afwijkende’ exemplaren: ze smaken prima en zijn net zo gezond.

De organisatie Kromkommer voert al jarenlang actie om hier iets aan te veranderen. Door de extreem droge en hete zomer zijn deze acties opeens erg actueel want veel  gewassen groeiden dit jaar niet zoals anders. En dus is er opeens nog hoop voor kleine pruimen, gerimpelde tomaatjes en gele bloemkolen.

Natuurlijk zijn er ook mensen die er een sport van maken om juist zo groot mogelijke exemplaren te kweken. Kijk maar eens op deze site >>

Drones en andere nieuwe technieken zijn onmisbaar in de moderne gewasbescherming. Op het moment wordt gewerkt aan mini-drones die rondvliegen in kassen op zoek naar schadelijke insecten om ze te elimineren (zie foto). In de V.S. loopt een proef waarbij drones de bestuiving van appelboomgaarden overneemt van hommels en bijen.

Heel precies
In de precisielandbouw worden robots ingezet om met behulp van sensoren zieke plantjes op te sporen en heel gericht te behandelen. In plaats van een hele akker te bespuiten, volstaat het om alleen de planten die het nodig hebben een beetje gewasbeschermingsmiddel toe te dienen. Of, zoals nu onderzocht wordt in de aardbeienteelt, om schadelijke plantenschimmels met een UV-robot uit te schakelen. En zo zijn er nog veel meer toepassingen. Voor jongeren die zelf dit soort handige robots willen bouwen, is er ook een wedstrijd georganiseerd: de Robot Challenge.

Er was een tijdje geleden een verbazingwekkend bericht op social media over de plant Japanse duizendknoop.

Terwijl in heel het land groenbeheerders en gemeenten met de handen in het haar zitten door dit woekerende onkruid, werden bij een tuincentrum de stengels van de plant doodleuk verkocht als polygonum stok. “Of ik me meer zorgen moet maken over de hoge prijs, of dat dit überhaupt verkocht wordt, weet ik nog niet”, meldde Stefan Hageman in zijn tweet. Hij kreeg veel bijval waarna het tuincentrum de verkoop staakte.

Schade aan huizen
Overigens is verkoop van duizendknoop niet verboden, maar echt handig is het niet. De plant verspreidt zich gemakkelijk – vanuit een stukje stengel kan zo een nieuwe plant groeien en is dus lastig onder controle te houden. Verder verdringt de plant alle andere planten in zijn omgeving (invasieve exoot). Bovendien kunnen de sterke wortels van duizendknoop veel schade veroorzaken aan riolering, asfalt en zelfs funderingen van huizen.

Wat is er aan de hand met de boom die de Franse president Macron tijdens zijn bezoek aan de Verenigde Staten cadeau deed aan president Trump? Het ene moment stonden de twee presidenten onder grote belangstelling van de pers samen een boompje te planten in de tuin van het Witte Huis. Een weekje later is er alleen nog een gele plek in het grasveld te zien waar ooit de eik stond. Na een dag verwarring, bleek de reden simpel: quarantaine maatregelen. Net als andere planten die uit het buitenland geïmporteerd zijn, moet ook deze bijzondere boom zich aan de regels houden. Dat betekent een periode in afzondering (quarantaine) doorbrengen. Op die manier wordt voorkomen dat eventuele plantenziekten of meegereisde insecten uit Europa op het Amerikaanse continent terechtkomen en daar schade kunnen aanrichten.

Scholieren uit Harderwijk en Zeewolde hebben voor het vak O&O een speciale boor ontworpen om berenklauw mee te lijf te gaan. Reuzenberenklauw (Heracleum mantegazzianum) is een onkruid dat wel 4 meter hoog kan worden. Het sap van de plant geeft in combinatie met zonlicht vervelende en pijnlijke brandblaren op je huid. Bovendien overwoekeren de planten al het andere groen in hun omgeving. Twee goede redenen dus om hun aantal binnen de perken te houden en bij de wortel aan te pakken. De speciaal ontworpen berenklauwboor van de Technasium leerlingen bleek daarbij een stuk efficiënter dan een gewone schep. Landschapsbeheer heeft vervolgens vijftig berenklauwboren laten maken. Daarvan zijn er al 35 verkocht.