Bruinrot
Veroorzaker
Bruinrot is een ziekte die verschillende planten kan aantasten, maar in Nederland vooral bekend staat als aardappelziekte. De oorzaak is de Ralstonia-bacterie. In Nederland komen de bacteriesoorten Ralstonia solanacearum en Ralstonia pseudosolanacearum voor.
Beide soorten hebben in de Europese Unie (EU) de status van quarantaine-organisme. Dat betekent dat Nederland verplicht is om introductie en verspreiding van deze organismen te voorkomen. Wanneer een partij aardappelen besmet is, dan moet deze worden vernietigd.
Meer informatie
A
Typische verwelking van aardappel (Solanum tuberosum) door bruinrot (Ralstonia solanacearum). De bacterie verspreidt zich o.a. via besmet water. Oppervlaktewater kan besmet worden door onkruiden met een Ralstonia-infectie. Dit gebeurt vooral via het onkruid bitterzoet (Solanum ducamara). De bacterie lekt uit de planten het oppervlaktewater in en kan zich via het water verder verspreiden.
Heel veel waardplanten
Planten waar de Ralstonia-bacteriën op kunnen overleven en groeien heten ook wel waardplanten. De belangrijkste waardplanten van Ralstonia solanacearum behoren tot de nachtschade-familie (Solanacea). Het gaat bijvoorbeeld om aardappel, tomaat en aubergine. Naast dit soort gewassen zijn bepaalde soorten onkruid ook gevoelig voor bruinrot, zoals bitterzoet (Solanum dulcamara), zwarte nachtschade (Solanum nigrum) en brandnetel (Urtica dioica).
Ralstonia pseudosolanacearum is ook schadelijk voor aardappel en tomaat, maar kan bij veel meer verschillende gewassen een infectie veroorzaken. Besmettingen met Ralstonia pseudosolanacearum zijn onder andere gevonden in roos, gember, aardbei, paprika, komkommer en dahlia. Kijk voor een actueel overzicht van waardplanten op de website van de European Plant Protection Organization (EPPO).
De waardplanten voor
Ralstonia solanacearum en
Ralstonia pseudosolanacearum zijn dus voor een deel hetzelfde (bijvoorbeeld aardappel en tomaat), maar
Ralstonia pseudosolanacearum is voor veel meer plantensoorten een bedreiging. Hoewel diverse plantensoorten ziek worden na een infectie door Ralstonia,, zijn er ook plantensoorten die wel geïnfecteerd zijn maar geen ziektesymptomen krijgen (symptoomloze infectie). Deze planten vormen een onopvallende besmettingsbron voor andere waardplanten.
verwelking en slijm
Een aangetaste aardappelplant verwelkt snel, verkleurt geel en bruin en sterft. Grijswit bacterieslijm druipt uit het vaatweefsel van doorgesneden stengels en knollen. De vaatbundels van knollen kunnen geel-bruin verkleurd of afgestorven zijn. Soms komt spontaan een druppel bacterieslijm door de schil heen bij de ogen of aanhechting van de stolonen. Daar blijft dan vaak grond aan plakken
.De bacterie is te onderscheiden van andere bacteriën door een afgesneden stengel in water te houden. De bacteriën zakken er dan in draadachtige stromen uit.
Doorgesneden aardappel aangetast door bruinrot (Ralstonia solanacearum). Duidelijk is de verkleuring van de vaten en het bacterieslijm (pijl). © CABI / PD
Melkachtige bacteriewaas die uit een geïnfecteerde aardappelstengel stroomt wanneer deze in een glas water gehouden wordt.Op deze manier is een aantasting van bruinrot te herkennen. © CABI / PD
