Plantenstress in space

22 september 2026

De Europese ruimtevaartorganisatie ESA heeft in de nacht van 14 op 15 september de satelliet Flex gelanceerd. Deze satelliet kan in een vroeg stadium herkennen of planten op aarde gestrest zijn. Al lang voordat bomen verdorren door droogte, kan de satelliet meten dat de plant stress heeft. Hoe doet die satelliet dat? Door het meten van chlorofylfluoresecentie!
Hoe werkt dat?
Een plant vangt zonlicht op in het bladgroen en zet het via fotosynthese om in suikers. Maar niet alle zonlicht wordt omgezet, een deel wordt door de plant als rood of verrood licht uitgestraald. Dat heet chlorofylfluorescentie. Dus hoe minder fotosynthese, hoe meer fluorescentie. En dat kun je meten. In de video van ESA wordt het ook uitgelegd.

Planten met stress
Droogte, plantenziekten, insectenvraat, extreme temperaturen of een tekort aan voedingsstoffen kunnen planten stress geven. Wanneer een plant geïnfecteerd wordt door een plantenvirus of schimmel of te weinig water krijgt, dan is er met het blote oog vaak nog niet meteen iets te zien. Het duurt even voor de eerste (ziekte)symptomen zichtbaar worden en de bladeren zien er nog mooi groen en gezond uit. Maar de plant begint al wel meteen te stressen. Ze probeert zich zo snel mogelijk te verdedigen tegen de ziekteverwekkers, bijvoorbeeld door bepaalde stoffen aan te maken of de geïnfecteerde cellen in te kapselen. En dat heeft direct invloed op de fotosynthese. Daar is even geen tijd en energie voor. De fotosynthese wordt minder en daardoor verandert ook de chlorofylfluorescentie. En dat gaat de ESA dus meten.

Fluorescentie meten
Op aarde wordt die fluorescentie ook al gemeten, bijvoorbeeld bij planten voor onderzoek of in de kas om problemen te monitoren in eeen vroeg stadium. Bij het Jan IngenHousz Institute vind je meer informatie over fotosynthese metingen.

< Ouder bericht

Begraaf je onderbroek voor de wetenschap

7 september 2026

Je katoenen onderbroek begraven voor de wetenschap.... Het wordt gedaan en is nu zelfs beloond met de Ig Nobelprijs voor een grappig, maar toch serieus onderzoek. Na analyse van duizend begraven onderbroeken ontdekten de onderzoekers dat het ondergoed het snelste vergaat in particuliere tuinen, met hoge gehaltes aan organisch materiaal. Dit is een ideale omstandigheid voor regenwormen, schimmels, bacteriën en andere bodemorganismen. Bodemorganismen blijken het minst actief te zijn in strakke gazons. En landbouwgronden en weilanden scoren daar ergens tussenin. Het bodemleven bepaalt voor een groot deel hoe gezond een bodem is en daarmee ook de gezondheid van de planten die er groeien! Benieuwd hoe het er in jouw (school)tuin of buurt voor staat met het bodemleven? Doe zelf ook het onderbroeken experiment !

China wil geen zebrachip

10 augustus 2026

Niet alleen Trump kondigt importheffingen en handelsbeperkingen aan. Ook andere landen doen dat. Maar vaak doen ze dit niet (uitsluitend) met economische of politieke motieven. Meestal gaat het om 'fytosanitaire' maatregelen. Of simpel gezegd: het buiten de deur houden van schadelijke plantenziekten. Zo heeft China vanaf 1 augustus strenge importeisen voor aardappelen ingesteld. De reden? Het tegenhouden van de bacterie Candidatus Liberibacter solanacearum, die Zebra chip ziekte veroorzaakt. Wanneer je aangetaste aardappels in schijfjes snijdt en deze frituurt krijg je chipjes met donkerbruine strepen: een zebra-patroontje. In de Verenigde Staten en in sommige Europese landen komt de ziekte al voor. In Nederland nog niet en dat wil de NVWA graag zo houden. Meer over de Zebra chip ziekte >>

Brandwerende planten

16 juli 2026

Het klinkt misschien een beetje tegenstrijdig: Veel bomen en planten bij elkaar (een bos dus) kan zorgen voor minder bosbranden. Hoe zit dat? Belangrijk is om een bos aan te planten met een mix aan verschillende soorten bomen en struiken. Dus liever niet alleen naaldbomen. Loofbomen houden relatief veel water vast in hun bladeren, de stam en in de bodem. Daardoor vatten ze minder snel vlam dan naaldbomen. Bovendien verliezen sparren en dennen bij droogte grote hoeveelheden droge naalden. Dit vormt een extra risico omdat vuur zich via brandende naalden op de bodem snel kan uitbreiden. Gemengde bossen zijn dus een stuk beter bestand tegen droogte dan een bos dat maar uit één boomsoort bestaat (monocultuur). Krijgt één soort last van de droogte? Dan zijn er in een gemengd bos nog voldoende andere boomsoorten die het bos in stand houden. Ook in je eigen omgeving kun je 'brandwerende planten' aanplanten, bijvoorbeeld inheemse struiken zoals haagbeuk of bosbes.

Bloemetjes, bijtjes en waarschuwingen voor soa’s (seksueel overdraagbare aandoeningen). Je hebt er i

Plantenseks en SOA’s

9 juni 2026

Bloemetjes, bijtjes en waarschuwingen voor soa’s (seksueel overdraagbare aandoeningen). Je hebt er in de biologieles vast ook wel eens voorlichting over gehad.

Het Grote Belang van Kleine Beestjes

door Webmaster • 30 maart 2026

Het Laboratorium voor Entomologie doet al 100 jaar onderzoek aan insecten. Reden voor een feestje en daar ben jij ook bij uitgenodigd! Er zijn in april en mei verschillende activiteiten, zoals de Insectenmarkt op 25 april met foodtrucks, kunst, wetenschap etc. en er is de tentoonstelling het Grote Belang van Kleine Beestjes. Insecten zijn onmisbaar […]

Groene gewasbescherming

door Webmaster • 23 oktober 2025

Onze voedselgewassen willen we graag beschermen tegen ziekten en plagen. Sinds 1950 worden daar steeds vaker chemische bestrijdingsmiddelen voor gebruikt. Die werken heel efficiënt, maar insecten en schimmels kunnen er resistent tegen worden. Je hebt dan steeds weer nieuwe middelen nodig. Bovendien kunnen bestrijdingsmiddelen schadelijk zijn voor mens, natuur en milieu. Daarom worden tegenwoordig verschillende […]