Plantenseks en SOA’s
Bloemetjes, bijtjes en waarschuwingen voor soa’s (seksueel overdraagbare aandoeningen). Je hebt er in de biologieles vast ook wel eens voorlichting over gehad. Maar hoe zit dat eigenlijk bij planten? Zijn er ook seksueel overdraagbare plantenziekten? Ja dus.
Eigenlijk niet zo vreemd want als er iets met bloemetjes en bijtjes te maken heeft dan is het wel plantenseks. Insecten die planten bestuiven gaan van bloem tot bloem. Op die manier kunnen ze ook plantenziekten verspreiden, zoals bacterievuur. Bacterievuur wordt veroorzaakt door de bacterie Erwinia amylovora en is erg besmettelijk en schadelijk. Bijen kunnen de bacterie overbrengen bij het bestuiven van meidoorns en appel- en perenbomen.
Planten-soa
Sommige planten doen het zonder insecten, namelijk door windbestuiving. Ook dan is het oppassen geblazen dat ze niets oplopen omdat sommige ziekteverwekkers in het stuifmeel voorkomen. Bijvoorbeeld het gerstestreepmozaïekvirus dat via het stuifmeel van een zieke plant overgebracht wordt naar de stamper van een bloem van een gezonde plant. Na bevruchting raakt de ontvangende plant geïnfecteerd. Dit is dus een echte planten-soa.
Zwarte peren en dood blad als gevolg van de plantensoa bacterievuur
Indeling
RaceVerspreidingWaardplanten1TropenTabak, de aardappelfamilie en vele soorten in andere plantenfamilies.2Tropen van Zuid-AmerikaBanaan (‘Moko-disease‘) en Heliconia.3Subtropen en gematigde gebiedenAardappel, tomaat, geranium, aubergine, paprika, Spaanse peper en sommige onkruiden uit de aardappelfamilie, zoals zwarte nachtschade en bitterzoet. Bovendien kan een aantal andere onkruiden drager zijn zonder zelf ziek te worden.
De meeste zijn biovar 2.4TropenGember5TropenMorus-soorten; biovar 5.
schema moet nog gemaakt worden!!
Quarantaine – Keep out!
Bruinrot is in Nederland een quarantaine-ziekte. Dit houdt in dat er, wanneer de ziekte aangetroffen wordt, direct maatregelen moeten worden genomen om verdere besmetting tegen te gaan. Om de ziekte te voorkomen worden alle partijen pootgoed gecontroleerd door de nieuwe Voedsel en Waren Autoriteit. Meer info over bruinrot >>.
Verwelking en slijm
De aangetaste aardappelplant verwelkt snel, verkleurt geel en bruin en sterft. Grijswit bacterieslijm druipt uit het vaatweefsel van doorgesneden stengels en knollen. De vaatbundels van knollen kunnen geel-bruin verkleurd of afgestorven zijn. Soms komt spontaan een druppel bacterieslijm door de schil heen bij de ogen of aanhechting van de stolonen. Daar blijft dan vaak grond aan plakken
.De bacterie is te onderscheiden van andere bacteriën door een afgesneden stengel in water te houden. De bacteriën zakken er dan in draadachtige stromen uit.
Doorgesneden aardappel aangetast door bruinrot (Ralstonia solanacearum). Duidelijk is de verkleuring van de vaten en het bacterieslijm (pijl). © CABI / PD
Melkachtige bacteriewaas die uit een geïnfecteerde aardappelstengel stroomt wanneer deze in een glas water gehouden wordt.Op deze manier is een aantasting van bruinrot te herkennen. © CABI / PD
