Bacterie schakelt concurrentie uit met ‘giftige virus-staart’

Webmaster • 6 september 2024
science.ado0713-faagTailocin.jpg
De grijze bacteriestam produceert tailocine (faagstaart), dat dodelijk is voor de blauwe en roze stammen. Door evolutie van zijn eigen membraaneiwitten, is de grijze stam niet gevoelig voor het tailocine. (Bron: Science)

Op een plant komen heel veel verschillende micro-organismen voor, waaronder ook allerlei bacteriën, die de plant graag infecteren en parasiteren. Tussen al deze ziekteverwekkende bacteriën is een continue onderlinge concurrentiestrijd aan de gang. Wie infecteert de plant als eerste en groeit het snelst? De bacteriën hebben in de loop der tijd zo hun eigen methoden ontwikkeld om rivalen tegen te houden. Bekend is de productie van antibioticum om de groei van anderen te remmen. Maar het kan ook anders…

Giftig tailocine

Nu is er een bacterie ontdekt ( Pseudomonas viridiflava ), die een aantal genen van een bacteriofaag heeft overgenomen om zich te wapenen tegen concurrenten. Een bacteriofaag is een virus dat bacteriën infecteert – het heeft de vorm van een bolletje met een staart (’tail’). De genen die coderen voor het staart-eiwit van de faag zijn lang geleden door P. viridiflava opgenomen in zijn eigen genoom. Op die manier kan de bacterie tailocine (giftig faagstaart-eiwit) produceren en daarmee concurrenten uitschakelen.  Zelf is P. viridiflava ongevoelig geworden voor tailocine (zie illustratie).

16 juli 2026
Het klinkt misschien een beetje tegenstrijdig: Veel bomen en planten bij elkaar (een bos dus) kan zorgen voor minder bosbranden. Hoe zit dat? Belangrijk is om een bos aan te planten met een mix aan verschillende soorten bomen en struiken. Dus liever niet alleen naaldbomen. Loofbomen houden relatief veel water vast in hun bladeren, de stam en in de bodem. Daardoor vatten ze minder snel vlam dan naaldbomen. Bovendien verliezen sparren en dennen bij droogte grote hoeveelheden droge naalden. Dit vormt een extra risico omdat vuur zich via brandende naalden op de bodem snel kan uitbreiden. Gemengde bossen zijn dus een stuk beter bestand tegen droogte dan een bos dat maar uit één boomsoort bestaat (monocultuur). Krijgt één soort last van de droogte? Dan zijn er in een gemengd bos nog voldoende andere boomsoorten die het bos in stand houden. Ook in je eigen omgeving kun je 'brandwerende planten' aanplanten, bijvoorbeeld inheemse struiken zoals haagbeuk of bosbes.
Bloemetjes, bijtjes en waarschuwingen voor soa’s (seksueel overdraagbare aandoeningen). Je hebt er i
9 juni 2026
Bloemetjes, bijtjes en waarschuwingen voor soa’s (seksueel overdraagbare aandoeningen). Je hebt er in de biologieles vast ook wel eens voorlichting over gehad.
bidsprinkhanen-2026_1500.jpg
door Webmaster 30 maart 2026
Het Laboratorium voor Entomologie doet al 100 jaar onderzoek aan insecten. Reden voor een feestje en daar ben jij ook bij uitgenodigd! Er zijn in april en mei verschillende activiteiten, zoals de Insectenmarkt op 25 april met foodtrucks, kunst, wetenschap etc. en er is de tentoonstelling het Grote Belang van Kleine Beestjes. Insecten zijn onmisbaar […]
Pats_drone-1.jpg
door Webmaster 23 oktober 2025
Onze voedselgewassen willen we graag beschermen tegen ziekten en plagen. Sinds 1950 worden daar steeds vaker chemische bestrijdingsmiddelen voor gebruikt. Die werken heel efficiënt, maar insecten en schimmels kunnen er resistent tegen worden. Je hebt dan steeds weer nieuwe middelen nodig. Bovendien kunnen bestrijdingsmiddelen schadelijk zijn voor mens, natuur en milieu. Daarom worden tegenwoordig verschillende […]
Phallus-impudicus-stinkmorchel.jpg
door Webmaster 7 oktober 2025
In het weekend van 10-12 oktober werd de eerste Paddenstoelentelling gehouden. Iedereen kon meedoen! Meest gevonden paddenstoel was het zwavelkopje. Een overzicht van de top 10 vindt je hier. De herfst is natuurlijk de ideale tijd voor paddenstoelen. Ze schieten nu letterlijk als paddenstoelen uit de grond. Maar ook uit boomstronken of ander hout. Dus […]
ClimatePursuit
door Webmaster 22 september 2025
Planten kunnen niet verkassen wanneer hun omgeving verandert. Bij hitte de schaduw opzoeken of schuilen tijdens een plensbui, dat lukt een plant niet. Bovendien heeft klimaatverandering effect op  ziekten en plagen van planten. Maar dit alles betekent niet dat planten weerloze slachtoffers zijn van aanstormende plaaginsecten, schimmelziekten of veranderende weersomstandigheden! Planten hebben hun eigen trucs […]