gentech

Gentech

Foto van gentechmais uit artikel 4 okt. 2007/link naar artikel.Wat is genetische modificatie, genetische manipulatie, gentech? Genetische modificatie, genetische manipulatie of gentech is het overbrengen van genen van het ene individu naar het andere. Dit kan ook gedaan worden tussen totaal onverwante soorten. De planten die zo ontstaan worden aangeduid met GM-planten, GGO’s of GMO’s (genetisch gemodificeerde organismen). Deze techniek biedt heel veel mogelijkheden maar is tegelijkertijd omstreden. Er zijn in Nederland voor- en tegenstanders van genetische modificatie. Voorstanders wijzen vooral op de positieve effecten op de voedselvoorziening en het milieu door het verkrijgen van resistente gewassen. Dit zou in veel gevallen met klassieke methoden (kruisen en selecteren) moeilijk of zelfs onmogelijk zijn. Tegenstanders vinden dat het indruist tegen de natuur om genen van de ene soort over te brengen in een andere soort.
Voor veel mensen maakt het dan ook een principieel verschil of het gen dat kunstmatig in het gewas wordt ingebracht afkomstig is uit dezelfde (of een nauwverwante) plantensoort of uit een totaal ander organisme: Genetische modificatie van een plant met een gen uit dezelfde soort heet cisgenese. En met een gen uit een andere soort heet het transgenese. Een grote groep mensen vindt gentech prima zolang het voedsel dat deze gewassen oplevert veilig is voor mens en milieu. Dit is vaak objectief te meten en meestal het geval.

Hoe maak je eigenlijk gentech planten?

Resistentie
In de Verenigde Staten worden diverse gewassen geteeld die door middel van genetische modificatie resistent gemaakt zijn tegen het onkruidbestrijdingsmiddel RoundUp. Bespuiting van een veld doodt dus niet het gewas maar wel onkruidplanten. Deze toepassing van gentech zorgt er niet voor dat er minder gif gespoten wordt.
Bij andere toepassingen van gentech kan dat wel het geval zijn. Resistenties tegen bijvoorbeeld schimmelziekten zijn vaak al in wilde verwanten van een geteelde plantensoort aanwezig, maar inkruisen van de resistentiegenen in een commercieel gewas is een proces van vele jaren (klassieke veredeling). Genetische modificatie kan dit proces versnellen. Deze resistenties werken vaak specifiek tegen één plaaginsect of ziekte. Door het verbouwen van resistente planten is er minder chemische bestrijding nodig. Bovendien kan zo het aantal nuttige insecten en natuurlijke vijanden toenemen, wat weer van pas komt bij de biologische bestrijding. Op deze manier is gentech onderdeel van een hele set aan oplossingen. Dit noem je geïntegreerde gewasbescherming.

Revolutie in het lab
Misschien heb je er al wel eens van gehoord: CRISPR/Cas. Het is een nieuwe veelbelovende techniek om genen aan te passen. Meer>>

Wat vind jij zelf? Als je zelf een mening wilt vormen over gentech hebben we hier een paar tips.