Lesmaterialen

Plantenziekten en –plagen zijn erg leuk om in de biologieles te behandelen omdat ze zo veelzijdig zijn. Om te beginnen is er de strijd tussen de plant en zijn belager. Deze belager kan een virus zijn, maar ook een bacterie, schimmel, insect of slak. Vaak is er nog een derde partij bij betrokken. Denk dan bijvoorbeeld aan een insect, dat een plantenvirus overbrengt van een zieke naar een gezonde plant (vector) of een sluipwesp die parasiteert op de plantenbelager (natuurlijke vijand). En uiteraard speelt ook de mens vaak een rol in het geheel (gewasbescherming, gentech, economie).


Dossier Plantgezondheid

2020 was het internationaal Jaar van de Plantgezondheid. Net als mensen kunnen ook planten ziek worden, soms met grote gevolgen. In het cahier Plantgezondheid belichten wetenschappers en deskundigen verschillende aspecten van plantenziekten en plagen. Ook bespreken ze manieren waarop we gewassen kunnen beschermen, en ze geven een blik op de toekomst.
Wat komt er allemaal kijken bij plantgezondheid? En wat merk jij hier zelf van in het dagelijks leven? Het is te vinden in het dossier en in het aansluitende cahier Plantgezondheid van Stichting Biowetenschappen en Maatschappij.

Er is nu ook een Engelstalige versie beschikbaar van het cahier!

Informeer ook naar het bijbehorende Practicum Plantgezondheid met een Penicillium-proefje.


Erop uit!

Activiteiten voor buiten het klaslokaal.
Ga erop uit en doe zelf onderzoek aan stoepplantjes of begraaf je onderbroek!
Meer >>


Interactieve lespakketten

  • Interactieve exoten in de klas
    MBO, bovenbouw HAVO en VWO; 1 uur (uit te breiden met lessen)
    Applicatie waarbij de leerlingen op een interactieve manier veel informatie opdoen over invasieve exoten, zoals Japanse duizendknoop, Amerikaanse vogelkers, halsbandparkieten en het Aziatisch lieveheersbeestje.
    De applicatie is vrij te downloaden na registratie.
  • Het zal me een biet zijn (pdf)
    MBO, bovenbouw HAVO en VWO; 1 uur
    Wat is er aan de hand op de akkers van Lars en Tom? Probeer het zelf op te lossen!
    (Voor docenten is het antwoordblad met uitleg hier op te vragen).
  • AfrikaanseVampierplanten (pdf)
    MBO, bovenbouw HAVO en VWO; 1 uur + eventueel tijd voor presentatie
    Deze uitzuigers bedreigen de voedseloogst in grote delen van Afrika. Is er iets tegen te doen?
    (Voor docenten is het antwoordblad met uitleg hier op te vragen)

De aardappelziekte (Phytophthora)

  • PatatjeOorlog
    Dit interactieve lespakket gaat over één van de beruchtste plantenziekten ter wereld: De Aardappelziekte
    (de docentenhandleiding is hier op te vragen).
  • Wapenwedloop
    Bij dit deels interactieve lespakket kom je van alles te weten over de werking van resistentie-genen in planten en hoe schimmels deze resistentie-genen proberen te omzeilen (de docentenhandleiding is hier op te vragen).
  • ‘Prenataal onderzoek bij planten’
    De lespakketten Patatje Oorlog en Wapenwedloop horen bij het practicum ‘Prenataal onderzoek bij planten’ van de Reizende DNA-labs.
  • Een DVD die vertelt over de biologie, de schade en de aanpak van de aardappelziekte Phytophthora.

Practicum Plantgezondheid

  • Hoe kunnen we ons voedsel beschermen tegen schimmels? Test het zelf thuis of op school in dit experiment met sinaasappels en Penicillium!
    Ga naar Practicum Plantgezondheid

Practicum: Wat lust een rups?

  • Doe eens een keer het rupsenpracticum! Dat kan in de klas, maar ook gewoon bij de leerling thuis. Laat ze zelf onderzoeken welk blad een rups wel eet en welk blad niet. En is dat bij alle rupsensoorten hetzelfde?
Een rups heeft de keuze uit twee stukjes sla en twee stukjes kool. Wat zal hij kiezen?

Een schimmelige woordzoeker


Bordspel Xylencer

  • Doe het Bordspel Xylencer  (incl. spelregels) en ontdek wat er allemaal komt kijken bij laboratoriumonderzoek aan plantenziekten.
    Het spel is gemaakt door studenten als onderdeel van een groter project (iGEM Wageningen 2019). Hierbij werd gezocht naar een manier om de schadelijke plantenbacterie Xylella fastidiodosa te bestrijden door middel van bacteriofagen. Meer>>

Veredeling en gentechnolgie

  • PlantKracht
    Leer alles over Plantenteelt, genetica, biotechnologie, veredeling en ecologie in deze lessenserie. Het omvat o.a. een practicum en geeft inzicht in hoe methodes zoals CRISPR-Cas ingezet kunnen worden om gewassen slim te veredelen.
  • Mendels tomatenplantjes
    Ga in de klas zelf aan de slag als plantenveredelaar.
  • De allergoloog en de appelveredelaar.
    Kruip in de huid van een allergoloog: je hebt een aantal patiënten die allergisch zijn voor appel. Vervolgens wordt je een appelveredelaar en is het je taak om rassen te maken waarvoor mensen niet allergisch zijn
  • Battle of the Genes
    Een lespakket over biotechnologie. Leer alle feiten over gentechnologie bij aardappelen om ze resistent te maken tegen de beruchte aardappelziekte.
  • Rollenspel Gentech Maïs
    Dit rollenspel dient als basis voor een discussie over gentech. Is gentech de oplossing voor de oprukkende maïsstengelboorder die veel schade veroorzaakt in de maïsteelt.
  • Gentech: Dat bepaal ik zelf wel!
    Vorm zelf je mening over gentech bij planten. Bekijk eerst de feiten en bepaal daarna aan de hand van drie praktijkvoorbeelden wat jij ervan vindt.
  • Nieuwe Technieken Plantenveredeling
    Speciaal voor scholen is veel informatie, inclusief lespakketten, beschikbaar in dit dossier van GroenKennisnet

Actuele onderwerpen


Docentendag / Workshop

We organiseren regelmatig een Docentendag Plantenziekten of geven een workshop op een onderwijsconferentie.
Meer info>>


BASISSCHOLEN

In het Jaar van de Plantgezondheid 2020 heeft de FAO een mooi en leuk activiteitenboek uitgebracht met opdrachten om thuis of in de klas uit te voeren : Gezonde planten, gezonde planeet.

Speciaal voor basisscholen bestaat er ook een lespakket over gezonde planten en de hulp van nuttige insecten, schimmels en bacterieën: Hulptroepen uit de natuur.


<< Terug naar PWS/Lesmateriaal