Micro-organismen in insectenspeeksel onderdrukken afweer plant

Veel insecten dragen micro-organismen bij zich. Deze micro-organismen zijn vaak belangrijk voor het insect omdat ze bijvoorbeeld een rol spelen bij de spijsvertering. Sommige van deze micro-organismen zijn in staat om stoffen die de plant produceert en die giftig zijn voor het insect, onschadelijk te maken. Dit laatste is natuurlijk erg handig voor plantenetende insecten. De Universiteit Utrecht doet onderzoek naar insect-geassocieerde micro-organismen en hoe deze de interacties tussen insecten en planten beïnvloeden.

Silvia Coolen is docent biologie aan de UU en onderzoekt de zuidelijke groene schildwants Nezara viridula. Met hun zuigsnuit drinken deze insecten sap uit planten en daarmee veroorzaken ze schade bij verschillende voedselgewassen. Ze ontdekte dat deze wantsen micro-organismen bij zich dragen in hun spijsverteringsstelsel en in hun speekselklieren. Wanneer de wantsen zich op een plant voeden, dragen ze de micro-organismen over aan de plant. Vervolgens onderdrukken die micro-organismen het afweermechanisme van de plant waardoor de plant minder afweerstoffen maakt en zich minder goed kan verdedigen tegen wantsen en andere insecten. Maar alsof dat nog niet genoeg is, zijn de micro-organismen ook nog in staat om de weinige afweerstoffen die de plant nog aanmaakt, af te breken. Dankzij de micro-organismen kunnen de wantsen dus ongestoord van de plant blijven eten!

Schematisch overzicht van de interactie tussen wants, plant en microben (ontwerp Silvia Coolen / eerder gepubliceerd in https://academic.oup.com/ismej/article/18/1/wrae097/7687991).

En het verhaal gaat nog verder. Wantsen lijken een voorkeur te hebben voor planten waarop micro-organismen aanwezig zijn. Het lijkt alsof ze meer aangetrokken worden door een plant met een verstoorde afweer dan door een gezonde plant. Deze kennis kunnen we in de toekomst misschien gebruiken om wantsen weg te lokken van het gewas. Of en hoe dat precies werkt, wordt nog verder uitgezocht. Het is een ingewikkeld samenspel want planten gaan zelf ook bondjes aan met micro-organismen.

Meer over het onderzoek >>