Citizen Science (ook wel ‘burgerwetenschap’ genoemd) bestaat al lang. Wetenschappers roepen hierbij de hulp in van het publiek, bijvoorbeeld om waarnemingen te doen aan planten en dieren. Bekende projecten zijn de tuintellingen (variërend van vlinders tot bodemdieren, en van paddenstoelen tot muggen).
Hieronder een paar voorbeelden van Citizen Science op het gebied van plantgezondheid.
Op zoek naar natuurlijke vijanden
Soms wordt de hulp van het publiek ingeroepen om te zoeken naar een natuurlijke vijand van een bepaalde plantenziekte of -plaag. Vervolgens kan dan gekeken worden of zo’n natuurlijke vijand geschikt is om in te zetten als biologische bestrijder. Een voorbeeld hiervan is de Samoeraiwesp. Deze kleine sluipwesp legt haar eitjes in de eitjes van de stinkwants, die op haar beurt weer appels en peren aantast. Meer over de zoektocht naar de Samoerai sluipwesp.
Spot schimmels op lieveheersbeestjes
In dit ‘Keverhangers’-project wordt gezocht naar lieveheersbeestjes die een schimmelinfectie hebben opgelopen. De schimmel (Hesperomyces harmoniae) is een parasiet die leeft op lieveheersbeestjes. De schimmel heeft een voorkeur voor het 7-stippelige lieveheersbeestje, dat afkomstig is uit Azië en hier de inheemse lieveheersbeestjes verdringt. Onderzoekers willen graag meer te weten komen over deze parasitaire insectenschimmel. Meer info vindt je op deze website en in onderstaande video:
Gezonde bomen spotten
Essentaksterfte is een boomziekte die veroorzaakt wordt door een schimmel. De afgelopen 10 jaar zijn al veel essen in Nederland, België (en de rest van Europa) aangetast en doodgegaan. Als de bomen langs wegen staan worden ze vaak gekapt wanneer ze ziek worden omdat er dan gevaar is voor afbrekende takken. Je kunt doorgeven hoe gezond de essen bij jou in de buurt zijn. Op de website van Red de Es wordt alles uitgelegd. Dankzij de meldingen kunnen de onderzoekers op zoek naar gezonde essen die resistent zijn tegen de schimmel.
Welke planten kiest de spintmijt?
Spintmijten zijn kleine spinachtige beestjes die plantensap zuigen en veel schade kunnen veroorzaken aan onze gewassen. Ze komen ook voor in de tuin en op kamerplanten. Spintmijten passen zich gemakkelijk aan nieuwe omgevingen aan, zoals nieuwe plantensoorten of hogere temperaturen. In dit project willen de onderzoekers nagaan hoe onze tuinen hierin een rol spelen. Lees hoe je mee kunt doen aan Op zoek naar de Spintmijt.

Schilderijen met fruit en groenten
Evolutiebiologen zijn geïnteresseerd in oude afbeeldingen van groenten, graan en fruit. Zie je zo’n schilderij in een museum maak er dan een paar foto’s van. Uitleg is te vinden bij het project Op zoek naar fruit en groenten. De informatie helpt onderzoekers om de ontwikkeling van onze voedselgewassen beter te begrijpen.
Gamen in en voor de natuur
Met de QuestaGame app kan je gamen combineren met de biodiversiteit in kaart brengen. Biodiversiteit is belangrijk voor een goed evenwicht in de natuur. Hierdoor blijven plantenziekten – en plagen onder controle. Meer hierover in Wat is het nut van biodiversiteit?
Meer Citizen Science
Er bestaan nog een heleboel andere citizen science projecten. Kies een leuke uit en ga op pad!
- Iedereen Wetenschapper
- WUR- Citizen Science
- Nature Today (onder Waarnemingen)