Weerbare gewassen door 1-tjes en 0-tjes

Het klimaat verandert en dat heeft ook invloed op onze gewassen. Onderzoekers willen planten graag weerbaarder maken tegen hitte, droogte, plagen en ziekten. In het project Plant-XR gebeurt dat met hulp van datawetenschappen en kunstmatige intelligentie.

Plantenbiologen van verschillende universiteiten (Universiteit Utrecht, Universiteit van Amsterdam, Wageningen University en TU Delft) werken hierbij samen met bedrijven. Ze zoeken uit welke genen en processen in een plant zorgen voor weerbaarheid. Die kennis zetten ze daarna om in modellen waarmee veredelingsbedrijven vervolgens gericht gewassen weerbaarder kunnen maken.

Het kabinet vindt dit onderzoek van groot belang om de landbouw wereldwijd duurzaam en klimaatbestendig te maken. Daarom investeert het 42 miljoen euro in het project. Dat zijn weinig 1-tjes maar wel veel 0-tjes.

24 april: Dag van de Paardenbloem

Paardenbloemen. De een vindt ze schitterend, de ander beschouwt het als onkruid. De definitie van onkruid is trouwens ‘een plant die groeit op een plek waar je m niet wilt hebben’. Aardappel kan dus ook onkruid zijn, bijvoorbeeld uitlopers op een akker waar nu graan gezaaid is.

Maar of je nu wel of geen fan bent van de paardenbloem, het is een plant die zijn nut al vaker bewezen heeft. Een paar voorbeeldjes:

  • Onderzoek:
    de ontdekking van een gen in paardenbloem is doorbraak voor de veredeling van gewassen
  • Rubberproductie:
    paardenbloem als duurzame leverancier van rubber
  • Smakelijk eten!
    In de stamppot en andere recepten
  • Plantje dat de buurt opfleurt
    Stoepplantje dat zorgt voor biodiversiteit en insecten aantrekt

En dus is dit jaar 24 april de Dag van de Paardenbloem

Zie je ze vliegen?

Motten (nachtvlinders) zijn berucht bij groenten- en bloementelers. De rupsen van o.a. de tomatenmineermot (Tuta absoluta) en de Turkse mot (Chrysodeixis chalcites) kunnen door hun enorme eetlust voor flinke schade zorgen. Om dit te voorkomen is het zaak om zo snel mogelijk actie te ondernemen als er een mot opduikt in de kas. Om in de gaten te houden of er motten zijn, worden vaak feromoonvallen of lichtvallen gebruikt, waar de motten op af komen.
Maar er is nu ook iets anders bedacht: met camera’s worden de motten, die meestal ‘s nachts rondvliegen, gespot. Maar daar houdt het niet bij op. Speciale mini-drone’s worden vervolgens naar de plek gestuurd waar de mot gesignaleerd is, volgen het insect en schakelen het uit. In de video hierboven kun je precies zien hoe dat gaat.  Meer >>

Minder chemische middelen. Hoe dan?

Er wordt nu in Nederland 11% minder gewasbeschermingsmiddelen gebruikt dan 5 jaar geleden. Toch is het bij elkaar nog steeds 5 miljoen kilogram aan werkzame stoffen per jaar. Het is de bedoeling om dit de komende 10 jaar nog verder naar beneden te brengen. Dit gebeurt o.a. door bepaalde chemische gewasbeschermingsmiddelen niet langer toe te staan.

Boeren moeten dus op zoek naar alternatieve methoden om planten en gewassen (= ons voedsel) te beschermen tegen ziekten en plagen. Dat is vaak best lastig. Soms kunnen natuurlijke vijanden helpen. Bekend zijn de lieveheersbeestjes, maar ook bepaalde virussen, bacteriën en schimmels kunnen schadelijke plantenziekten tegen te gaan.

Verder is er tegenwoordig veel aandacht voor plantweerbaarheid: als een plant in goede conditie is en een goede afweerreactie heeft, dan is ie minder vatbaar voor ziekten. Hierbij spelen o.a. bodembacteriën rond de wortels een grote rol, evenals moleculaire reacties in de plant. Verschillende universiteiten, onderzoeksinstituten en (veredelings)bedrijven doen onderzoek naar geschikte manieren om planten gezond te kunnen telen.
Je kunt ook een studie of opleiding volgen die met plantgezondheid te maken heeft.